De renovatie bij Siemens startte begin 2014. Eerst werd het karakteristieke hoofdkantoor uit 1972 van Van Mourik Vermeulen architecten flink aangepakt en verkreeg het een LEED Gold certificaat. Het naastgelegen gebouw uit de begin jaren negentig, een ontwerp van toenmalig Siemens architect Günter Standke, werd daarna eveneens gerenoveerd en verkreeg een LEED Platinum certificaat. De panden hebben gezamenlijk een omvang van zo’n 29.000 verhuurbaar vierkante meter voeroppervlakte . Het past niet in de visie van Siemens om een structureel goed pand te slopen. Duurzaamheid staat hoog in het vaandel van de onderneming en duurzaamheid begint bij hergebruik.

Siemens is sinds eind 2013 niet langer eigenaar van de panden. Het complex is gekocht door PingProperties. Siemens huurt het complex langdurig via een sale-and-lease-back-constructie terug. Het uit 1972 daterende gedeelte is in gebruik als hoofdkantoor van Siemens Nederland. Het uit de jaren negentig stammende gedeelte is verhuurd en wordt begin 2017 betrokken door het Europese hoofdkantoor van ingenieursbureau Jacobs.

Toegepaste installatietechniek

Met het TRA-systeem (Total Room Automation) van Siemens worden het klimaat, de verlichting en de zonwering aangestuurd. Sensoren van het TRA-systeem zien dat er gebruikers aanwezig zijn. Als er op een werkplek meer licht binnen komt dan nodig is, dimt de verlichting. Als er te veel zon binnenkomt gaat automatisch de zonwering naar beneden. Hierin ligt een flinke energiebesparing. Daarbij telt voor het binnenklimaat mee dat het belangrijk is dat men de warmte tegenhoudt, zodat niet veel hoeft te worden gekoeld.

De gebouwautomatisering werkt met de gestandaardiseerde communicatieprotocollen KNX en BACnet. De bediening van alle primaire installaties werken op BACnet. De naregeling en alle installaties op veldbusniveau lopen via KNX. De armaturen zijn aangesloten op DALI. Deze standaard voor verlichtingsbesturing is weer gekoppeld aan KNX. Dit maakt dat ieder armatuur heel nauwkeurig aan te sturen is met de ruimteregelaars. Om de 1 meter 80 zitten er datapunten in het plafond. In totaal zijn er meer dan 5.100 KNX-actoren op KNX toegepast, en 8.000 DALI-gestuurde armaturen.

Osram hield zich bezig met de verlichtingssystemen. Er is gekozen voor op maat gemaakte hoogfrequente 35 watt T5 fluorescentiearmaturen met DALI -VSA. Op de verlichting kon Siemens ten opzichte van de oude situatie flink besparen. Door de 35 watt T5 Osram fluorescentiearmaturen te gebruiken in plaats van de bestaande 58 watt T8 wordt al meer dan 45 procent ten opzichte van de oude situatie bespaard. Voor de entree, sanitair-, techniekruimten  en parkeergarage is gekozen voor de Led-verlichting van Osram.

Het gebouwautomatiseringssysteem levert een additionele besparing op, omdat het regelen van de verlichting gebeurt op basis van daglichtinval en aanwezigheidsdetectie. Door deze regeling gecombineerd met de toegepaste energiezuinige verlichting geeft dit een nog grotere besparing.

Alle gebouw gebonden installaties worden zo efficiënt en integraal mogelijk aangestuurd. Siemens heeft gekozen voor één infrastructuur voor zowel de E- als W-installaties. Hierbij wordt gebruik gemaakt van KNX. Het pand heeft na renovatie overal daglichtafhankelijke lichtregeling, aanwezigheidsdetectie en individuele regelbaarheid van licht en thermisch comfort. Er wordt gebruik gemaakt van warmteterugwinning uit ventilatielucht, daarnaast wordt er gebruik gemaakt van groene stroom.

Economie van de gebouwen

Qua duurzaamheidslabel is LEED gebruikt. Voor Siemens AG heeft LEED de voorkeur. Dit internationale label past het best bij de strategie van het wereldwijd (in meer dan 190 landen) opererende  Siemens.

De uit 1972 daterende gebouwen voldoen na de renovatie aan de LEED Gold for New Construction and Major Renovations gebouwen; de uit 1992 daterende gebouwen voldoen na de renovatie aan de LEED Platinum for Core and Shell gebouwen. Deze worden aan de hand van vijf categorieën gecertificeerd: Sustainable sites, Water efficiency, Energy and Atmosphere, Materials and Resources en Indoor Environmental Quality.

Om de panden tijdens de renovatie te kunnen blijven gebruiken als kantoorruimte is de concessie gedaan om gefaseerd te renoveren, waardoor het renovatieproces als totaal langer duurt dan wanneer men de panden volledig had gesloten en de ‘bewoners’ elders had ondergebracht.

Het gerenoveerde Siemens complex in het Haagse Beatrixkwartier is toekomstbestendig. De gebouwen kunnen snel en zonder ingrijpende verbouwingen worden aangepast aan veranderende situaties en behoeften. Hiertoe zijn alle bouwdelen voorzien van hun eigen technische systemen, zodat ze volledig zelfstandig functioneren. Alleen warmte en koeling worden centraal opgewekt. Gebouwdelen kunnen hierdoor in de toekomst naar believen worden afgesplitst.

Conclusie

Siemens kijkt terug op een geslaagde renovatie. Projectmanager Real Estate Paula Batist: “Ik ben tevreden als de eigenaar en de gebruikers tevreden zijn. Het gerenoveerde hoofdkantoor van Siemens is sinds afgelopen jaar volledig in gebruik en het andere geheel gerenoveerde gedeelte wordt begin volgend jaar door ingenieursbureau Jacobs in gebruik genomen”.

Projectgegevens
Opdrachtgever: Siemens Real Estate Den Haag
Eigenaar: PingProperies Amsterdam
Adviseur installaties: Deerns Adviesbureau Rijswijk
Architect: JHK Architecten Utrecht
Aannemer: BAM Bouw en Techniek regio Zuid-West

Toegepaste Siemens producten
– Gebouwbeheersysteem Desigo
– Total Room Automation (aansturing ruimteklimaat, verlichting en zonwering)
– Schakel- en verdeelinrichtingen
– Brandmeldinstallaties
– Ontruimingsalarminstallatie
– Inbraakmeldinstallatie
– Toegangscontrole
– Temperatuur opnemers, ruimtebedienunits, schakelaars, contactdozen, frequentieregelaars
– EMC Energy Monitoring Controlling
– Armaturen en verlichting OSRAM / Siteco

Siemens in 2030 klimaatneutraal
Siemens wil in 2030 de eerste grote industriële onderneming ter wereld zijn met een neutrale CO2-footprint. De onderneming wil haar uitstoot van CO2 (momenteel circa 2,2 miljoen ton per jaar) al in 2020 met vijftig procent verminderen. Om deze doelstellingen te realiseren, investeert Siemens de komende drie jaar circa €100 miljoen om de energetische voetafdruk van haar productiefaciliteiten en gebouwen te reduceren.

Dit artikel is eerder gepubliceerd in het vakblad InstallateursZaken.

Reageer op dit artikel