Ruim vier jaar geleden lanceerde Siemens OMNETRIC. Dit technologiebedrijf helpt de energiesector stap-voor-stap én snel over te gaan naar digitale energiesystemen. Onder het motto ‘unlock the true potential of the grid’ onderzoekt, ontwikkelt en implementeert OMNETRIC toekomstbestendige infrastructuur en biedt het bedrijf gestandaardiseerde oplossingen om Operationele Technologie (OT) en Informatietechnologie (IT) te integreren binnen het energiesysteem.

“De energietechnologie is nog steeds vrij traditioneel”, vertelt Tom Van Boxstael, hoofd van de unit Smart Grid Integration & Security. “De toegepaste systemen zijn vaak twintig tot dertig jaar oud. De Europese en nationale regelgeving rond het verlagen van de CO2-uitstoot en het verhogen van duurzame energie vraagt om innovatie oplossingen. Hoewel er al veel stappen in die richting gezet zijn, staat de grote transitie nog maar aan het begin. Er liggen nog veel uitdagingen, waaronder het maken van goede investeringsbeslissingen en het creëren van nieuwe, competitieve energiemarkten.”

Sleutelrol voor IT

Het vervoer van stroom over het netwerk was vroeger uni-directioneel: van de centrale naar de afnemers. Vandaag is het aantal decentrale energiebronnen groeiende en kunnen bijvoorbeeld huishoudens overtollige energie uit zonnepanelen in het netwerk stoppen. Dit verhoogt de druk op het totale systeem. “Het aanleggen van extra kabels volstaat niet meer”, aldus Van Boxstael. “Het hele systeem, zowel de operationele kant als de investeringsbeslissingen, moet slimmer worden. IT speelt hierin een sleutelrol.”

Eerste stappen

In bepaalde delen van de waardeketen zijn al digitaliseringsstappen gezet. Denk aan de pure verkoop van energie via apps en automatische facturatie. Ook energiedistributeurs zijn gestart met de ontwikkeling van Smart Grids. Het implementeren van slimme meters is hier een voorbeeld van. Om diverse redenen zijn deze meters nog niet overal breed uitgerold. Hierbij speelt naast de kostprijs ook de overheid een rol: als slimme meters niet verplicht zijn, zien consumenten er vaak het nut nog niet van in. In Nederland kende de plaatsing van slimme meters een stop en herstart doordat de privacy aanvankelijk onvoldoende doordacht was. Ook elders leeft er nog een zekere scepsis tegen duurzame energietechnologie. Zo vrezen consumenten in België dat ze moeten gaan betalen voor het terugleiden van zelf gewonnen zonne-energie naar het netwerk en dat er prijsmechanismen tot stand komen die niet meer leiden tot de positieve businesscase die men op het moment van investeren voor ogen had.

Nationale verschillen

Op hoogspanningsgebied zijn grote spelers al jaren met verduurzaming bezig. Het gaat dan ook om langetermijnprojecten zoals het koppelen van energienetwerken op Europees niveau. “Hierdoor kunnen we grote black-outs voorkomen en meer groene stroom toelaten op onze netwerken”, aldus Van Boxstael. “Groene stroom is moeilijker te plannen en vraagt om meer flexibiliteit. Deze stroom moet vanuit de hoogspanningsnetten worden doorgevoerd naar midden- en laagspanningsnetten. Daar zijn nog grote stappen te zetten.” De digitalisering van energienetwerken is niet overal even ver gevorderd. In Italië en Frankrijk zijn slimme meters al breed uitgerold. Ook Oostenrijk heeft een sterke landelijke energie-aanpak. Duitsland wekt voortvarend groene stroom op maar blijft – door het grote aantal distributeurs – achter met de digitalisering van het netwerk. Nederland heeft ondanks de investeringen in de infrastructuur en slimme meters nog stappen te zetten; er moeten ettelijke miljarden geïnvesteerd worden om de doelstellingen te bereiken op het gebied van groene stroom.

Koppeling OT en IT

De afdeling Smart Grid Integration & Security van OMNETRIC adviseert grote spelers in de hele energieketen over de digitalisering van netwerken door Operationele Technologie (OT) en Informatietechnologie (IT) te integreren. Vier elementen spelen hierbij een essentiële rol: de aanwezigheid van een goede architectuur, standaardisatie (Common Information Model – CIM), beveiliging van systemen en – last but not least – de juiste cultuur. OT-specialisten en ICT’ers houden er vaak andere werkwijzen op na, maar moeten naar elkaar toegroeien. De medewerkers van OMNETRIC kunnen hierbij helpen. Het zijn energie-engineers met een goede kennis van ICT en veel methodische bagage.

Data genereren

Voor OMNETRIC werken circa 250 mensen, van wie het merendeel in de applicatiecentra in India en Oost-Europa. De organisatie bedient klanten in Europa en Noord-Amerika. Het team van Van Boxstael werkt vooral voor opdrachtgevers in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en het Midden-Oosten en gaat ook de Nederlandse markt verder aanboren. Volgend jaar werkt het mee aan twee grote projecten in de Nederlandse energiemarkt. “We zijn vaak afhankelijk van bepaalde stappen die opdrachtgevers nemen”, licht Van Boxstael toe. “Onze klanten zijn momenteel bezig met het plaatsen van sensoren, slimme meters en andere intelligente instrumentatie in hun netwerken. Deze componenten gaan veel data genereren die onder meer worden gebruikt om fouten te lokaliseren, netwerken efficiënter te beheren, de capaciteit real time te monitoren en operationele richtlijnen en procedures voor bijvoorbeeld onderhoud te creëren. Complexe events kunnen hierdoor sneller worden gezien en er is veel meer informatie beschikbaar over powerkwaliteit. Men kan meer accuraat inspelen op outages en klanten beter bedienen. De strategische keuzes die netwerkbeheerders op dit vlak hebben gemaakt triggeren use cases. Wij designen hoe we OT- en IT-systemen koppelen, we implementeren en bouwen de juiste processen.”

Versnelde implementatie

OMNETRIC kan onafhankelijke, initiële studies uitvoeren en heeft kant-en-klare oplossingen om de implementatie te versnellen, waaronder een concept om stap-voor-stap CIM-compliant te worden. Dit bestaat uit een CIM-tool en een CIM-repository. De bibliotheek wordt opgezet in combinatie met het infrastructuurlandschap van de klant. Klanten kunnen hierdoor onder andere hun outagemanagement, advanced distribution management en energiemanagement verbeteren. OMNETRIC gebruikt de op Linux gebaseerde opensource-oplossingen van Red Hat en biedt standaard adapters aan om bijvoorbeeld geografische data (GIS) op te schonen en vervolgens te integreren in het systeem van klanten. “Daarnaast hebben we een breed spectrum aan accelerators om de integratie van systemen voor onder meer CMR, asset management, geografische informatie, meterdata te versnellen. Vanzelfsprekend zorgen we er ook voor dat de smart grids van onze klanten optimaal beveiligd zijn. Op die manier ontsluiten we voor onze opdrachtgevers het ware potentiaal van hun energienetwerken.”

Reacties zijn uitgeschakeld voor dit artikel